van 1588 tot 1795

3. De Republiek en de stadhouders 1588 – 1795

Republiek der Verenigde Nederlanden

afbeelding schilderij van de Ridderzaal, grote vergadering der Staten Generaal naar aan leiding van overlijden van Wilem II, van D. van Deelen

De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden bestond uit zeven gewesten (provincies): Holland, Zeeland, Groningen, Utrecht, Friesland, Gelderland en Overijssel.

In de Republiek hadden de gewesten veel vrijheid om dingen op hun eigen manier te regelen. Ze had-den geen koning die de baas was over de gewesten. Belangrijke beslissingen namen ze samen in de Staten-Generaal. Daarin in zaten de vertegenwoordigers van alle gewesten. De regel was dat ieder gewest één stem had, maar het gewest Holland was het rijkste gewest en betaalde ook het meeste voor de Republiek daardoor had zij het meeste te zeggen.

Stadhouders

De gewesten hadden geen koning. Wel waren er de stadhouders. De stadhouders leiden één of meer van de zeven gewesten. Willem van Oranje was bijvoorbeeld stadhouder van Holland, Zeeland én Utrecht. Zijn opvolgers Willem IV en Willem V waren zelfs stadhouder van alle gewesten. De stadhouders waren dus best machtig. Ze besloten bijvoorbeeld wie burgemeester werd van een stad en de stadhouders waren de baas van het leger.

tekening vergaderzaal naar gravure van Terwesten en Van Giessen, circa 1730